وطنیات / ۸

سرود ملی ایران چند بار عوض شد؟/ سرودی که هرگز سرود ملی نبود

سرود ملی ایران در طول تاریخ، بسته به تحولات سیاسی و اجتماعی دوره‌های قاجاریه، پهلوی و جمهوری اسلامی، دستخوش تغییرات گوناگونی شده است.

نامی که جهان را به فردا وصل می‌کند/ امیدی که قرن‌هاست خاموش نشده است

نیمه‌شعبان، تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ شبی است که تاریخ، مکث می‌کند. شبی که قرن‌هاست در حافظه جمعی شیعه، با واژه‌ای سنگین و پرمعنا گره خورده است: انتظار.

آن‌سوی تاریخ مکتوب/۳

«برج میلاد» را رضاخان ساخت؟/ شوخی‌هایی که جدی گرفته شدند

در روزگاری که سرعت انتشار اطلاعات از سرعت بررسی آن‌ها پیشی گرفته، رضاخان در روایت‌های مجازی چنان شتابی گرفته که از تاریخ هم جلو زده است.

آن‌سوی تاریخ مکتوب/۲

فرو رفتن در دهان نهنگ برای روایت انقلاب/ نظر سیمین دانشور درباره کتاب

کتاب «لحظه های انقلاب» محمود گلابدره‌ای، نخستین کتابی است که درباره انقلاب بعد از پیروزی منتشر شده است؛ فروردین و اردیبهشت ۱۳۵۸ کتاب را انتشارات سروش منتشر کرد.

چرا بنی‌امیه روی حضرت علی‌اکبر حساس بود؟/ نظر معاویه درباره او چه بود؟

یازدهم شعبان، در تقویم شیعه، یادآور ولادت شخصیتی است که نام او با جوانی، شجاعت، شباهت به پیامبر اسلام (ص) و نخستین خون بنی‌هاشم در عاشورا پیوند خورده است.

یک زن، هزار قصه؛ نامی که در تاریخ فرماندهی سپاه ماندگار شد

در تاریخ انقلاب اسلامی، برخی افراد با انتخاب مسیرهای پرخطر، جریان‌ها و سرنوشت‌ها را تغییر دادند. مرضیه حدیدچی، یکی از همین شخصیت‌هاست؛ زنی که تجربه‌ای تمام‌عیار از شجاعت ثبت کرد.

فال‌الدین جاحظ را زنده می‌کند/ جاحظ میان مردم، اندیشه‌اش برای امروز

نشست گفتگو با نویسنده کتاب «دیده ور» احمد فال‌الدین، با مهدی فیروزان به میزبانی محسن رضوانی عصر دیروز در شهر کتاب مرکزی برگزار شد. 

خاطرات یکی از اعضای پژاک رونمایی شد/ وضعیت آزادی زنان در گروهک‌ها

نویسنده کتاب «قندیل» گفت: این خاطرات نشان می‌دهد آنچه به نام آزادی تبلیغ می‌شود، در واقع به از بین رفتن کامل آزادی‌های انسانی منجر شده است.

ماجرای دوری از وطن از ترس دیکتاتور/ اهدای ۲۵هزار کتاب مینوی در آخر عمر

مجتبی مینوی، پژوهشگر و ادیب ایرانی است که بابت یک بدگویی از او نزد رضاخان، سبب شد ۱۵ سال تن به اقامتی دور از وطن بدهد و روزگارش را به سختی بگذراند.

با طنزپردازان / ۱۴

طنزپردازی شیرازی که دارو می‌سازد و برعکس!

حکیم در فن بداهه‌سازی ماهر است و اسما خفیه او در جراید مختلف از جمله «توفیق» علیه‌الرحمه و «خورجین» و «خبر» و... «همشهری حافظ»، «اکبر زاوش» و قس علی‌هذاست.

امامی که با نیایش، تاریخ را زنده نگه داشت

پنجم شعبان، روزی است که سکوتِ تاریخ شکست و سجده‌ای طولانی آغاز شد؛ روزی که مدینه شاهد تولد نوزادی شد که قرار بود اشک را به دعا، دعا را به آگاهی و صبر را به بلندترین شکل بندگی معنا کند.

وقتی قمر به خانه علی طلوع کرد

چهارم ماه شعبان، یادآور ولادت شخصیتی است که وفاداری و ایثار را به بلندای تاریخ رساند؛ روزی که عباس بن علی (علیه‌السلام) در مدینه دیده به جهان گشود تا نامش برای همیشه با شجاعت پیوند بخورد.

آغاز حماسه‌ای به نام عشق؛ در دل شب، نوری به نام حسین طلوع کرد

در دل شب‌های روشنِ سه شعبان، نوری از آسمان تابید و دنیا را دگرگون کرد.

نگاهی به سه کتابِ مردی که اعتقاد نداشت زبان فارسی عقیم است

ابوالحسن نجفی باور داشت زبان فارسی زبانی توانمند و زایاست، و در سال ۱۳۸۷ در نشستی تأکید کرد: «اعتقاد ندارم زبان فارسی عقیم است.»

شهدای اصناف، ستون‌های استوار نظام مقدس جمهوری اسلامی هستند

دبیر کنگره شعر «یازده هزار شهید بازار» گفت: از نخستین روزهای شکل‌گیری نهضت اسلامی و مبارزه با رژیم طاغوت، بازاریان و اصناف نقش‌آفرینی ماندگاری در تاریخ ایران اسلامی داشته‌اند.

روزی که غار حرا شاهد مبعوث شدن رحمت‌للعالمین بود

۲۷ رجب سالروز بعثت پیامبر اکرم (ص)، یکی از اعیاد بزرگ مسلمین بوده و در فرهنگ شیعه یکی از چهار روزی است که برای آن اعمال خاصی ذکر شده و از شأن و منزلت بالایی برخوردار است.

امامی که جنس معجزه‌هایش همچون عیسی‌بن‌مریم بود

۲۵ رجب، سالروز شهادت امام موسی کاظم (ع) است، امامی که جنس معجزه‌هایش همچون عیسی‌بن‌مریم بود و علاوه بر علم به تمامی زبان‌ها، بر دین‌های دیگری به غیر از اسلام نیز آگاه بودند.

بزرگداشت بیدل در دهلی، توجه هندی‌ها را به بیدل بیشتر کرد

پروفسور شریف حسین قاسمی گفت: نتیجه برگزاری مراسم عرس بیدل نه‌تنها انقلابی در شناساندن بیدل می‌شود، به بهترشدن روابط کشورهای علاقه‌مند به این شاعر و زبان پارسی مدد می‌رساند.

روایت سفر ناتمام نخبه ایرانی از کوچه‌های یزد تا آسمان!

شهید امیرحسین قربانی بهابادی، دانشجوی ایرانی و از نخبه‌های تحصیلی کشور، در پروازی که قرار بود او را به کشور کانادا بازگرداند، در سانحه سقوط هواپیمای اوکراینی به شهادت رسید.

بودجه کل دولت با یک نگاه انقباضی به مجلس عرضه شده است

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: بودجه کل دولت با یک نگاه انقباضی به مجلس عرضه شده است. امیدواریم در همین مسیر باقی‌مانده نگاه بهتری فرهنگ اتفاق بیفتد.

روایت تاریخ باید برای امروز دستاورد داشته باشد

یک کارشناس گفت: نقطه قوت اصلی کتاب «پسران آدم» در این است که نویسنده به جای تمرکز صرف بر بازگویی وقایع، توانسته منطق زیست اجتماعی، روانی و اعتقادی انسان‌های آن دوره را بازسازی کند.

روزی که زنان مشهد سکوت سیاسی را شکستند

هفدهم دی‌، در شرایطی که فضای سیاسی کشور زیر سایه خفقان و کنترل امنیتی قرار داشت، گروهی از زنان مشهد با برگزاری راهپیمایی آرام سکوت حاکم بر فضای عمومی را شکستند.

خطبه حضرت زینب(س)، زبان رسا و شیوای نور است در برابر ظلمت محض

مرور کلمات خطبه حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در مجلس یزید، بیش از هرچیز یادآور اهمیت کلمات و دلاوری و دانایی به کاربرنده آنهاست. هیچ کس جز دختر علی‌بن‌ابی‌طالب نمی‌توانست چنین بلیغ سخن بگوید.

حضرت زینب(س) و مسئولیتی که عاشورا را جاودانه کرد

سالروز وفات حضرت زینب(س)، یادآور نقش تاریخی زنی است که در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ اسلام، مسئولیت تداوم یک جریان فکری، سیاسی و اعتقادی را برعهده گرفت.

تولد در تردیدها، امامت در کودکی/ مواجهه امام جواد(ع) با سیاست و قدرت

دهم ماه رجب، سالروز ولادت امام محمدتقی(ع)، نهمین امام شیعیان است؛ شخصیتی که تولدش در فضایی همراه با تردیدها رقم خورد و امامتش در سنین کودکی، از همان آغاز او را در موقعیتی متفاوت قرار داد.

تلاش برای داوری آثار بدون دخالت نهادهای بیرونی

معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب گفت: یکی از چالش‌های همیشگی جوایز ادبی، بحث دخالت‌های بیرونی در روند داوری است. تا این لحظه نیز این اصل به‌طور کامل رعایت شده است.

پیشرفت باید از مسیر انسان‌های نقش‌آفرین، روایت شود

مدیر دفتر آسیب‌شناسی فرهنگی انقلاب اسلامی بیان کرد: امروزه جمعی از راویان کشور به‌صورت فصلی دور هم جمع می‌شوند. خودشان به این نتیجه رسیده‌اند که روایت دفاع مقدس به بن‌بست رسیده است.

فرمانده‌ای که بی‌صدا از خوزستان تا سامرا جنگید

شهید سیدحمید تقوی‌فر پس از بازنشستگی به مدت یک ماه در عراق حضور یافت و برای تأسیس بسیج مردمی عراق (الحشد الشعبی) جهت مقابله با داعش به فعالیت مستشاری مشغول شد.

بیگانگان آشنا / ۹

آرتور کریستین سن، اولین غیرایرانی که عضو فرهنگستان ایران شد

کریستن‌سن ایران را نه صرفاً موضوعی تاریخی، بلکه پدیده‌ای زنده با ابعاد اجتماعی، فرهنگی و اسطوره‌ای می‌دانست.

روایتی با نشانه‌ای آشنا؛ تازگی خونی که داستان کربلا را تداعی می‌کرد

۶دی سالگرد شهادت محمد معماریان، نوجوان ۱۶ ساله که یکی از شاخص‌ترین یادآوری‌ها از او، تازه بودن خون پیکرش پس از گذشت هفت روز بود. نشانه‌ای که هنگام گذاشتن او در قبر توسط مادرش مشاهده شد.